Interview met Mohamad Jarkas, ambassadeur van de Refugee Walk

door Fleur

Mohamad Jarkas woont sinds 2015 in Mechelen. Drie jaar geleden vluchtte hij uit Aleppo en zwom hij vanuit Turkije naar Griekenland. In Syrië studeerde hij filosofie en was hij een topscheidsrechter in de professionele league. Hier moest hij helemaal opnieuw beginnen. Hij leerde de taal, zet zich als sociaal werker in voor de integratie van nieuwkomers, fluit voetbalmatchen in provinciale en start deze zomer met een opleiding. In september stapt hij voor de tweede keer met de Refugee Walk. 

“Het is belangrijk dat vluchtelingen onder de aandacht worden gebracht, op welke manier dan ook. Dat geeft steun en is enorm positief.”

Korte bio

Mohamad Jarkas stapt mee met de Refugee Walk. Drie jaar geleden vluchtte hij uit Aleppo. Hij was toen dertig jaar. Op dat moment zat hij in zijn laatste jaar filosofie, floot hij als topscheidsrechter voetbalwedstrijden in de professionele league voor 60.000 toeschouwers en werkte hij voor de overheid. Toen het Syrische leger elke jongeman opriep om mee te vechten, verdween alles in één keer. De oproep liet hem geen andere keuze dan het land te verlaten. Vechten was geen optie en weigeren was niet mogelijk. Ze zouden hem opsluiten.

Hij liet alles achter en waagde de gevaarlijke oversteek naar Europa. Zo kwam Mohamad in november 2015 in België terecht en woont sindsdien in Mechelen. Hij leert de taal en zet zich in als sociaal werker. Hij draagt bij aan de integratie van andere nieuwkomers, staat in de weekenden als scheidsrechter langs de lijn van provinciale wedstrijden en begint deze zomer aan een opleiding. Hij heeft helemaal opnieuw moeten beginnen maar blijft dromen: het gaat alleen maar beter. 

Zijn verhaal

Samen met zijn familie (moeder en twee broers) verlaat hij zijn geboorteland en belandt als vluchteling in Turkije. Daar staat hem geen rooskleurige toekomst te wachten. Vluchtelingen hebben er weinig opties en komen moeilijk aan werk. Hij wil er weg. In die tijd staat Europa bekend om de open houding tegenover Syriërs: ze worden erkend en krijgen de mogelijkheid een nieuw leven op te bouwen. Maar er geraken kan alleen op de illegale manier. Door veel geld te betalen aan onbetrouwbare mensen. Hij zou nog liever gaan zwemmen.

Mohamad beschrijft hoe een grap zich ontplooide tot een plan dat steeds serieuzer werd. Hij schat zijn kansen in: hij is nog jong, sportief en vol optimisme. Zonder het aan iemand te vertellen, ontsnapt hij aan de blik van zijn moeder en glipt ‘s nachts weg uit Istanbul. Hij komt terecht in het kustplaatsje Kaş, waar het dichtstbijzijnde Griekse eiland in de verte opdoemt. Hij koopt een goed zwempak en installeert zijn GPS. Uit het zicht van de grenscontrole, verstopt hij zich in de bergen. Hij is bang maar vastberaden. Na een warming-up, besluit Mohamad dan om 4 uur ’s nachts de woeste, donkere zee te trotseren en naar Griekenland te zwemmen.

Na tweeënhalf uur bereikt hij het Griekse eiland Kastellorizo en wordt warm ontvangen. De politie is begripvol en geeft hem kleding in ruil voor zijn natte zwempak. Het is een glorieus moment. Mohamad beseft hoe een absurde actie uiteindelijk zijn leven compleet zal veranderen. Er volgt een lange reis door het strenge Servië, waar hij met duizenden andere vluchtelingen op papieren moet wachten, via Hongarije en Oostenrijk naar Duitsland. Tot hij in Düsseldorf aankomt en op elke trein mag reizen, waar hij maar heen wilt.

Over België heeft hij goede verhalen gehoord. Het is er aangenaam en de mensen zijn vriendelijk. Na een vingerafdruk, een kort verblijf in Sint-Niklaas en twee interviews krijgt hij een positief antwoord: hij mag blijven. Een aardige mevrouw op het Griekse eiland had hem al over Mechelen verteld. Het is er overzichtelijk, georganiseerd en gezellig. En zo denkt hij er nu nog steeds over.

Waarom meedoen met de Refugee Walk? 

Mohamad stapte de eerste Refugee Walk in Genk al mee. Nu de tocht doorgaat in zijn woonplaats, kan hij niet anders dan opnieuw deelnemen. Mensen krijgen de kans om zich in te leven in de situatie van iemand op de vlucht. De omstandigheden zijn wel heel anders: je krijgt te eten en te drinken, er zijn activiteiten, sportmassages en er hangt een positieve sfeer. Een schril contrast tegenover de situatie van vluchtelingen, die eindeloze kilometers in angst verkeren. Het is belangrijk dat vluchtelingen onder de aandacht worden gebracht, op welke manier dan ook. Dat geeft steun en is enorm positief.“Het grootste probleem is dat mensen niet met elkaar praten. Maar zodra je het gesprek aangaat verliezen ze hun angst.”

Mohamad benadrukt het moment dat mensen contact beginnen te maken. Als ze na veertig kilometer hun schoenen uittrekken en klagen over de pijn in hun voeten, komt het gesprek op gang. Dat is namelijk het grootste probleem: mensen praten niet met elkaar. Al het nieuws over vluchtelingen komt uit de media en er is nauwelijks contact met de mensen zelf. Vaak zijn mensen verbaasd als zo’n vreemdeling dan slim, sociaal en open blijkt. Angst voor het onbekende zit in de mens. Maar dat kan Mohamad niks schelen. Hij blijft het gesprek aangaan met zijn ongekende positieve, open houding. De Belgen zijn over het algemeen aardig en de helft is open. Het zijn serieuze, georganiseerde mensen. “Sommige mensen kunnen op het eerste gezicht moeilijk lijken, maar laten alle angst varen zodra je met ze praat.”