EU spreidingsplan: Europese Commissie krabbelt terug, België ook

Eind september 2015 besliste de Raad van de Europese Unie om op twee jaar tijd 
160 000 asielzoekers uit Griekenland en Italië te spreiden over de andere lidstaten. De bedoeling van dit spreidingsplan, of EU relocatie, was om de twee landen te ontlasten. Zij werden toen geconfronteerd met een zeer hoge instroom van mensen op de vlucht.

Twee jaar later komt de deadline voor het spreidingsplan dichter en dichter. In september 2017 moeten alle asielzoekers uit Griekenland en Italië die in aanmerking komen herplaatst zijn naar de andere lidstaten Het ziet er naar uit dat de vooropgestelde quota niet gehaald zullen worden. Sterker nog, uit het meeste recente verslag van de Europese Commissie blijkt dat de Commissie de quota drastisch heeft verlaagd. Ook België gaat daarin mee. Ondertussen zitten heel wat mensen op de vlucht vast in Griekenland en Italië, onder slechte omstandigheden.  

EU spreidingsplan: stand van zaken

In april publiceerden we dat op 22 maart 2017 slechts 9% van dit aantal was vertrokken uit Griekenland en Italië naar andere landen. Hoe ver staan we intussen? Volgens de meest recente cijfers van de Europese Commissie zijn er op 14 juni 2017 in totaal slechts 21 217 mensen uit Griekenland en Italië naar andere landen vertrokken, of slechts 13% van het oorspronkelijk streefcijfer van 160 000. De Europese Commissie vraagt dan ook terecht meer inspanningen van de lidstaten om de deadline van september te halen.

Maar wat omvat die deadline in september nu eigenlijk nog? Het is intussen duidelijk geworden dat we al lang niet meer spreken van 160 000 mensen. Maar hoeveel dan wel? En hoeveel mensen dient België nu nog te herplaatsen vanuit Griekenland en Italië? Het is een heus puzzelwerk geworden.

Quota relocatie drastisch verlaagd

Omdat verschillende landen niet zoveel mensen wilden opnemen of niet meer wilden meedoen werd het quota drastisch verlaagd: van 160 000 naar 98 255. Van die 98 255 mensen zijn er op 14 juni 2017 21 217 herplaatst, en moeten er dus nog 77 044 mensen herplaatst worden volgens de Europese Commissie. Haalbaar dus.

Het uiteindelijke streefcijfer voor september 2017

Maar wat blijkt als we het laatste verslag over het Europese spreidingsplan van 14 juni 2017 beter bestuderen? De Europese Commissie verwacht niet eens dat de lidstaten 77 044 mensen overbrengen vanuit Griekenland en Italië. Zij zegt in haar verslag: ‘Given current numbers in Greece and Italy, relocation of all those anticipated to be eligible is possible and feasible by September 2017’. Dat houdt in dat enkel zij met een erkenningsgraad van meer dan 75% herplaatst mogen worden (in de praktijk voornamelijk Syriërs en Eritreeërs).

De Europese Commissie zegt dus eigenlijk dat enkel mensen die “in aanmerking komen” nog moeten herplaatst worden tegen september 2017. Hoeveel zijn dat er dan nog? Volgens het verslag gaat het in Griekenland nog om ongeveer 11 000 mensen. Voor Italië is het cijfer niet duidelijk, de Europese Commissie roept Italië op om werk te maken van de snelle identificatie en registratie van zij die in aanmerking komen voor relocatie. Volgens het verslag van de Europese Commissie zouden er in Italië al zeker ongeveer 4904mensen  in aanmerking komen. Saldo: 15 904. Slechts 15 904 mensen moeten volgens de Europese Commissie tegen september 2017 zeker nog worden overgebracht vanuit Griekenland en Italië naar de andere lidstaten. Een zéér laag cijfer dus, maar zelfs dat blijkt voor veel lidstaten te veel.
Het uiteindelijke streefcijfer voor september 2017 is dus 37 121.

Waarom is dit onaanvaardbaar?

Het is onaanvaardbaar dat enkel zij die ‘in aanmerking komen’  worden herplaatst onder dit zogenaamde spreidingsplan. Er zijn voldoende mensen in Griekenland en Italië met kwetsbare profielen Afghanen en Irakezen bijvoorbeeld. In België hebben zij respectievelijk 62% kans en 46% om asiel te krijgen. Ze krijgen maar geen toegang tot de asielprocedure. De oorspronkelijke doelstelling van het plan was om Italië en Griekenland te ontlasten, en daarin is het tot nu toe totaal niet in geslaagd.

Dit terwijl duizenden mensen vastzitten in Griekenland en Italië, en daar geen degelijke asielprocedure krijgen opgestart. En moeten overleven in slechte omstandigheden. Iedereen heeft, volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het recht om asiel aan te vragen. Als dat niet kan in Italië en Griekenland omdat er te veel mensen zijn en deze landen de werkdruk niet aankunnen, dan moet het ergens anders. Ook in België.