Nieuwe lijst veilige landen gepubliceerd

Het koninklijk besluit dat de nieuwe lijst van veilige landen vastlegt, werd vrijdag 1 maart 2019 gepubliceerd in het Belgisch staatsblad. Voor asielzoekers uit deze landen verloopt de asielprocedure versneld en is de bewijslast zwaarder. Vluchtelingenwerk Vlaanderen vindt zo'n lijst zeer problematisch. De toepassing van deze lijst roept vragen op over de kwaliteit van de asielprocedure en houdt het risico in mensen uit te sluiten van de bescherming die zij nodig hebben. 

De lijst van veilige landen moet minstens één keer per jaar per koninklijk besluit opgesteld worden en hierbij moeten de bevoegde ministers rekening houden met het advies van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Op de nieuwe lijst staan dezelfde landen als de voorbije jaren: Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Macedonië, Servië, India en Georgië.

Sinds 2012, door een omzetting van een Europese richtlijn, bestaat de mogelijkheid voor de Belgische overheid om landen aan te duiden die als veilig kunnen worden beschouwd. Elke lidstaat kan een eigen lijst opstellen. Er is geen uniforme lijst voor alle Europese lidstaten.

Voor de asielzoekers uit deze landen betekent dit een snellere asielprocedure en een zwaardere bewijslast. We vinden dit concept van ‘veilig herkomstland’ dan ook problematisch. Het is onmogelijk om de veiligheid van een bepaald land op algemene wijze te evalueren. Sommige asielzoekers uit deze ‘veilige’ landen zijn slachtoffers van herhaalde discriminatie, vervolging en schending van hun mensenrechten. Alle asielzoekers, ongeacht hun nationaliteit, verdienen dezelfde behandeling binnen de asielprocedure.

De toepassing van deze lijst roept vragen op over de kwaliteit van de asielprocedure en over het risico om mensen uit te sluiten van de bescherming die zij nodig hebben. Want de gevolgen van zo’n lijst zijn zwaar voor asielzoekers: de bewijslast wordt zwaarder voor hen, de behandeling van de aanvraag wordt versneld. Voor asielzoekers uit deze landen is het op zo’n korte tijd vaak erg moeilijk om de bijstand van een advocaat te zoeken en hun aanvraag goed voor te bereiden. De lijst is dus ontradend bedoeld.

In onze voorstellen voor de verkiezingen herhalen wij onze eis voor de afschaffing van de lijst van veilige herkomstlanden.