-

Afghanistan

Deze pagina is een verzameling van al de beschikbare informatie, en probeert een antwoord te bieden op de meest voorkomende vragen. Dit is geen exhaustief document, en is onderhevig aan veranderingen. Als je nog met vragen zit na het lezen, of over meer informatie beschikt, kan je contact opnemen met onze juridische helpdesk via info@vluchtelingenwerk.be.

Het Agentschap Integratie en Inburgering verzamelt alle beschikbare informatie over de evacuatiemissie en de verblijfsaanvragen vanuit Afghanistan: https://www.agii.be/nieuws/afghanistan-evacuatie-en-verblijfsaanvragen. Dit document is grotendeels gebaseerd op deze website.

Tot slot is het aangeraden om de websites van de bevoegde instanties regelmatig te consulteren: Dienst Vreemdelingenzaken, Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen en Buitenlandse Zaken.

Sinds de machtsovername van de Taliban in Afghanistan, heerst er veel onduidelijkheid voor Afghaanse verzoekers om internationale bescherming in België en voor mensen wiens familie nog in Afghanistan verblijft.

Evacuatiemissie Belgische overheid

Samenvatting evacuatiemissie en reden tot stopzetting

De Belgische overheid kondigde op 25/08/2021 aan dat de evacuatiemissie wordt stopgezet.

Deze beslissing werd genomen op basis van uitdrukkelijke informatie van defensie. Veiligheid is de eerste prioriteit:

  • De situatie aan Kaboel is snel achteruit gegaan, er was betrouwbare informatie dat er een groot risico is op een aanslag.
  • De toegang tot de poorten aan de luchthaven werd nagenoeg onmogelijk.
  • Het operationeel houden van de luchthaven zoals de afgelopen dagen loopt ook op het einde.

Daarom werd in de avond van 25/08/2021 iedereen uit de luchthaven van Kaboel geëvacueerd. Enkele cijfers over de evacuatiemissie:

  • Totaal van 23 vluchten tussen Kaboel en Islamabad
  • 1400 personen werd geëvacueerd met Belgische vluchten. 1100 hiervan vielen onder ‘Belgische verantwoordelijkheid’
Wat voor mensen die zich nog in Afghanistan bevinden?

Personen die met absolute prioriteit geëvacueerd konden worden, met name Belgen en hun kerngezinsleden, kunnen zich nog steeds kenbaar maken bij de FOD Buitenlandse Zaken. Zij moeten contact opnemen met: 

  • de Belgische ambassade in Islamabad (Pakistan) via het e-mailadres: @email
  • de FOD Buitenlandse Zaken via het e-mailadres: @email 

De andere profielen die in aanmerking kwamen voor evacuatie, met name personen die een verhoogd risico lopen en personen met verblijfsrecht in België of personen voor wie een visumaanvraag al goedgekeurd werd, kunnen zich niet meer melden bij de FOD Buitenlandse Zaken, noch bij de FOD Binnenlandse zaken. 

Personen die zich in Afghanistan bevinden en opzoek zijn naar hulp en/of informatie kunnen ook contact opnemen met UNHCR Afghanistan via de 'Protection hotline' op het telefoonnummer: 079 069 17 46 of 070 499 61 68 (bereikbaar elke werkdag), of het 'Protection' e-mailadres: @email. UNHCR bracht bovendien een webpagina 'Help Afghanistan' tot stand met links naar belangrijke en nuttige informatie. Deze webpagina zal regelmatig worden geactualiseerd.

Verblijfsprocedures

Vanuit Afghanistan

Voor het indienen van een verblijfsaanvraag en de afgifte van een visum gelden voor derdelanders die zich in Afghanistan bevinden de inhoudelijke en procedurele voorwaarden die in normale omstandigheden van toepassing zijn. 

Voor het indienen van een verblijfsaanvraag en de afgifte van een visum gelden voor derdelanders die zich in Afghanistan bevinden tot nader order de inhoudelijke en procedurele voorwaarden die in normale omstandigheden van toepassing zijn.Dit betekent dat de Belgische ambassade van Islamabad in Pakistan de bevoegde diplomatieke post blijft voor visumaanvragen en -afgiftes. Visumaanvragen moeten bovendien nog steeds ingediend worden via de outsourcingspartner van de ambassade VFS Global. Voor familieleden van begunstigden van internationale bescherming kan de aanvraag in om het even welke Belgische diplomatieke post worden ingediend. Familieleden van Belgen kunnen uitzonderlijk hun aanvraag indienen bij een andere Belgische diplomatieke post indien zij kunnen aantonen dat zij zich onmogelijk naar Islamabad kunnen begeven.  

Dienst Vreemdelingenzaken tracht de visumaanvragen prioritair te behandelen, maar omwille van het hoog aantal aanvragen kan de duur van behandeling toch hoog oplopen.

Gezinshereniging       

Derdelanders die zich in Afghanistan bevinden, kunnen een aanvraag voor gezinshereniging indienen met een derdelander, Belg of EU-burger verblijvende in België. Het huidig wettelijk kader blijft behouden. Dit betekent dat de inhoudelijke voorwaarden voor gezinshereniging niet gewijzigd worden. 

DVZ heeft aangegeven dat zij wel soepelheid aan de dag leggen betreffende de modaliteiten bij het indienen van een aanvraag voor gezinshereniging. Als iemand niet over een paspoort, huwelijksakte of gelegaliseerde documenten beschikt, kan overmacht ingeroepen worden. Dit zal vervolgens geval per geval bekeken worden. 

Zie hier voor meer informatie over visumprocedures en voorwaarden voor gezinshereniging.

Humanitair visum

Een humanitair visum wordt in uitzonderlijke situaties afgeleverd op grond van artikel 9 van de Verblijfswet. Voor de toekenning van een humanitair visum zijn er geen voorwaarden bij wet bepaald. DVZ heeft een grote beoordelingsmarge en beoordeelt elke aanvraag op individuele basis. Een humanitair visum is dus een gunst en geen recht. 

In de praktijk blijkt dat Dienst Vreemdelingenzaken belang hecht aan de volgende elementen:

  • bijzondere banden met personen in België (affectief en financieel)
  • de humanitaire, precaire en/of geïsoleerde situatie van de verzoeker in het herkomstland

De huidige situatie in Afghanistan betekent dat veel mensen met bijzondere banden in België zich in een humanitair precaire situatie bevinden. De veiligheidssituatie in Afghanistan kan bovendien als extra humanitair argument worden aangehaald. Er is voorlopig nog geen informatie beschikbaar over de slaagkansen van een humanitaire visum voor bepaalde risicoprofielen uit Afghanistan.

Elke aanvraag moet individueel gemotiveerd worden. Daarom is het aangeraden om deze aanvraag grondig voor te bereiden met een gespecialiseerde advocaat vreemdelingenrecht.  

Zie hier voor meer informatie over visumprocedures en voorwaarden voor een humanitair visum

Praktische moeilijkheden opstarten verblijfsprocedures

Beide procedures moeten opgestart worden bij de bevoegde Belgische ambassade in Islamabad, Pakistan. Indien iemand een aanvraag indient bij een andere Belgische ambassade, zal dit geval per geval bekeken worden of dit aanvaard kan worden. Uiteraard staat de huidige situatie in Afghanistan momenteel het normale verloop van verblijfsprocedures in de weg:

  • De grensovergangen worden door de Taliban geblokkeerd, waardoor personen die zich nog in Afghanistan bevinden zich onmogelijk naar de bevoegde Belgische diplomatieke posten kunnen begeven. Volgens de UNCHR vertegenwoordiger voor België en Nederland is de grensovergang bij Spin Boldak, aan de grens met Pakistan, wel open. Het is echter onduidelijk wie de grens mag oversteken.
  • De Afghaanse overheidsdiensten zijn tot nader order gesloten, waardoor de afgifte en legalisatie van documenten (zoals akten van burgerlijke stand en paspoorten) niet meer mogelijk is.
  • Het verzamelen van de nodige documenten is bijzonder moeilijk, of zelfs onmogelijk door het gebrek aan een functionerende overheid in Afghanistan.
Vanuit België
Behandeling van dossiers internationale bescherming

In een mededeling van 16 augustus 2021 laat het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen weten een tijdelijke, gedeeltelijke opschorting in te voeren van de betekening van beslissingen van verzoekers afkomstig uit Afghanistan.
Het gaat om een tijdelijke opschorting tot eind september van:

  • de beoordeling van de status van subsidiaire bescherming en
  • het nemen van beslissingen voor volgende verzoeken.  Indien een persoon bij een volgend verzoek als nieuw element de huidige algemene situatie in Afghanistan aanhaalt, zal deze persoon voorlopig geen ontvankelijkheidsbeslissing ontvangen. Indien een persoon bij een volgend verzoek als nieuw element een individuele wijziging aanhaalt, kan deze persoon wel nog een ontvankelijkheidsbeslissing ontvangen.

De behandeling van de dossiers (de organisatie van gehoren) blijft gewoon doorlopen.
Er kan wel nog een beslissing worden genomen of betekend voor de volgende situaties:

  • De erkenning van een status van vluchteling.
  • De beslissing van niet-ontvankelijkheid voor een persoon met een status van bescherming in een andere lidstaat.

Opvangmogelijkheden voor personen die een volgend verzoek om IB indienen

Fedasil heeft aangegeven dat zij het beleid ten aanzien volgende verzoekers om internationale bescherming (nog) niet hebben gewijzigd. Dit betekent dat een persoon met een volgend verzoek en geen ontvankelijkheidsbeslissing, in de praktijk zelden toegang krijgt tot op het opvangnetwerk.

Terugkeer naar Afghanistan

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi liet aan de pers weten dat er voorlopig, wellicht tot eind september, geen gedwongen terugkeer naar Afghanistan van afgewezen verzoekers om internationale bescherming zal plaatsvinden. Er is tot op heden geen algemeen terugkeerverbod naar Afghanistan.

UNHCR vaardigde op 17 augustus 2021 een niet-terugkeer advies uit voor Afghanistan:

  • UNHCR vraagt aan elk land om vluchtende Afghanen de toegang te verlenen tot het grondgebied en het non-refoulement principe ten allen tijde te respecteren.
  • UNHCR acht het niet wenselijk om internationale bescherming te weigeren aan Afghanen omwille van een intern vluchtalternatief.
  • UNHCR roept staten op om gedwongen terugkeer naar Afghanistan tijdelijk stop te zetten.

IOM en Fedasil hebben tot nader order ook de mogelijkheid tot vrijwillige terugkeer naar Afghanistan opgeschort. De geplande vluchten worden geannuleerd.

Hoe kan ik mensen in Afghanistan steunen?

Als je graag mensen in Afghanistan wilt steunen, doe je dit het best door te doneren aan internationale organisaties die werkzaam zijn in Afghanistan:

  1. Catholic Relief Services (partner van Caritas international)
  2. Caritas Duitsland
  3. Artsen zonder Grenzen
  4. Rode Kruis