Wie is Charlotte Vandycke?

Charlotte Vandycke is directeur en woordvoerder van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Ze leidt de organisatie in duo met Rein Antonissen.

Wat haar drijft

"We zijn wereldwijd bekommerd om veiligheid en respect voor universele rechten. Toch komt het fundamenteel mensenrecht om te vluchten en bescherming te zoeken in een ander land vandaag in de verdrukking. Wanneer mensen vervolgd worden of hun leven in gevaar is, moeten ze hun toevlucht kunnen zoeken tot een land waar hun rechten wél gerespecteerd zullen worden. De internationale gemeenschap en de Europese lidstaten blijven echter worstelen met wat een duurzaam en menselijke aanpak is voor de opvang, de integratie of repatriëring van mensen die gedwongen migreren."

"De enorme veerkracht van mensen boeit mij. Vluchtelingen zijn geen superhelden of avonturiers. Het zijn wel mensen die in een noodsituatie drastische keuzes hebben moeten maken en die alles doen om te overleven. Ik heb het er dan ook even moeilijk mee wanneer vluchtelingen als 'slachtoffers' worden bestempeld, dan als 'moedwillige profiteurs'. Wie met vluchtelingen werkt wordt geconfronteerd met hoe we allen sterk en kwetsbaar tegelijk zijn. In hun verhaal zie ik telkens weer hoe we allemaal van dezelfde dingen dromen: in vrijheid leven, een veilige omgeving voor onszelf en wie ons lief is, ons persoonlijk geluk te kunnen nastreven."

"Onze bewegingsvrijheid als mens, en hoe we als individu en als samenlevingen omgaan met 'nieuwkomers' boeit me. Als reiziger, als Erasmus-student, als expat proefde ik hoe het is om je comfortzone achter te laten, een vreemde omgeving te leren kennen en je aan te passen. Mensen die gedwongen migreren, zoals mensen die oorlog, geweld of vervolging ontvluchten hebben weinig keuzevrijheid. Ze komen halsoverkop terecht in nieuwe situaties. Hun strijd om een nieuw leven op te bouwen op een veilige plek, en uiteindelijk het label 'vluchteling' achter zich te laten, dat drijft mij. Het is een kwestie van die keuzevrijheid in je leven herwinnen. Hoe wij mensen op de vlucht verwelkomen, opvangen en helpen integreren; maakt in hun strijd een gigantisch verschil. Bij Vluchtelingenwerk sleutelen we in essentie aan dat inzicht. We hebben een positieve boodschap: we kunnen een belangrijk verschil maken met een écht kwalitatief en menswaardig asielbeleid."

De lastige kant

"De toegang tot bescherming en het respect voor de basisrechten van mensen op de vlucht staan de laatste jaren enorm onder druk. Wereldwijd, in Europa en zeker ook in ons land voeren politici verantwoordelijk voor asiel en migratie vooral een anti-migratiepolitiek . In de media gaat er geen dag voorbij zonder nieuwskoppen over asielzoekers of migranten die het heersende angstklimaat en anti-migratiebeleid illustreren en voeden."

"In vijftien jaar tijd heb ik de toon van het debat zien verharden. Er is duidelijk sprake van een verstrenging en verkilling. We moeten steeds harder strijden om vooruit te geraken. Er is een tendens om verworven rechten uit te hollen. Soms lijkt het alsof we stilstaan. We strijden soms voor het bewaren van een recht dat al verworven hoort te zijn. De weg uit dit dal loopt volgens mij via de basis: burgers, verenigingen en lokale overheden zijn divers en ontspringen het anti-migratie dictaat van de internationale politieke arena. Onze organisatie richt zich dan ook meer en meer op werken met vrijwilligers en met een breed publiek."

Bio

Charlotte Vandycke (°1979) studeerde Arabistiek. Na haar opleiding trok ze naar Egypte om voor een mensenrechtenorganisatie te werken. Haar opdracht was om vluchtelingen te informeren over hun rechten en plichten tijdens de asielprocedure in een rechtswinkel. Ze stond ook vluchtelingen bij als vertrouwenspersoon tijdens hun interview voor de toekenning van het vluchtelingenstatuut door de VN-Vluchtelingenorganisatie (UNHCR). 

Het veldwerk had Charlotte uitgedaagd om enkele thema's uit te diepen. Dat deed ze in een aanvullende Master Conflictstudies. In 2003 startte haar loopbaan bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen (toen nog OCIV, Overlegcentrum Integratie van Vluchtelingen) als medewerker aan een integratieproject. Op dat project volgde een nieuwe boeiende ervaring in het buitenland, als medewerker aan de internationale vrouwenwerking van YWCA-Antwerpen in Burundi en Rwanda.

In 2006 vervoegde ze het team van Vluchtelingenwerk opnieuw, als projectcoördinator terugkeerwerking. Ze nam in de jaren daarop nog verschillende rollen aan in de organisatie. Daarbij focuste ze op wisselende thema's zoals integratie, terugkeer, opvang en bescherming. Dat gaf haar een brede kijk op het thema asiel en migratie en op de sector. Sinds 2016 is Charlotte directeur en woordvoerder van de organisatie.