Niet-begeleide minderjarigen verdwijnen onder de radar – België en Europa doen te weinig

Het is helaas geen nieuw fenomeen. Elk jaar publiceren Child Focus en de Dienst Voogdij cijfers over onrustwekkende verdwijningen van niet-begeleide minderjarigen. Dat toont aan dat het niet gaat om een reeks losstaande incidenten, maar om een structureel probleem waarvoor nog altijd geen doeltreffende aanpak bestaat.

Toch dreigt de bescherming van deze jongeren verder af te brokkelen. Net op het moment dat de nood het hoogst is, besliste de federale regering om een gespecialiseerd opvangcentrum voor niet-begeleide minderjarigen in Brussel te sluiten.

Minder opvangplaatsen en minder gespecialiseerde begeleiding maken deze jongeren niet veiliger. Integendeel: ze vergroten het risico dat kinderen uit beeld verdwijnen nog verder.

Waarom jongeren verdwijnen

Dat jongeren verdwijnen, heeft bovendien verschillende oorzaken. Sommigen proberen familieleden in een ander Europees land te bereiken. Anderen verliezen het vertrouwen in een lange en onzekere procedure of worden actief benaderd door mensensmokkelaars en criminele netwerken die misbruik maken van hun kwetsbare positie.

Wanneer kinderen geen perspectief of veilige begeleiding ervaren, worden ze extra vatbaar voor uitbuiting.

Daarom pleit Vluchtelingenwerk Vlaanderen voor een aanpak die vertrekt vanuit kinderbescherming.

Veilige opvang en gespecialiseerde begeleiding

In de eerste plaats moeten niet-begeleide minderjarigen snel terechtkunnen in een veilige, kleinschalige en stabiele opvang, met voldoende gespecialiseerde begeleiding en een voogd die vanaf het begin een vertrouwensband kan opbouwen.

Die begeleiding moet jongeren perspectief bieden en voorkomen dat ze uit wanhoop of onder druk verdwijnen.

Samenwerken over grenzen heen

Daarnaast is er nood aan betere samenwerking tussen de verschillende betrokken diensten, zowel in België als tussen Europese lidstaten. Vandaag raken jongeren die de grens oversteken of uit een opvangcentrum verdwijnen nog te vaak uit beeld.

Een betere gegevensuitwisseling en een gezamenlijke Europese aanpak zijn noodzakelijk om kinderen effectief te beschermen.

Kinderen mogen niet uit bescherming verdwijnen

Kinderen die alleen op de vlucht zijn, hebben recht op bescherming, ongeacht waar ze vandaan komen. Wanneer honderden van hen elk jaar verdwijnen zonder dat we weten waar ze terechtkomen, mogen we dat niet als een onvermijdelijk gegeven beschouwen.