Onze cijfers Q3 2025: Startpunt maakt het verschil in Brussel

Startpunt zag in de ochtend een relatieve daling in het aantal mensen dat aanschuift om internationale bescherming te registreren, met de drukste momenten vooral op maandagen.

Op kwartaalniveau lagen de registraties echter hoger: 9.061 registraties tussen juli en september (vs. 8.334 tussen april en juni).

De politieaanwezigheid bleef beperkt: binnen het kwartaal was de politie drie keer aanwezig.

Wanneer de registratiecapaciteit overschreden wordt, krijgen mensen een afspraak om later die dag of een volgende dag terug te komen.

• In Q3 zag Startpunt afspraken op 6 dagen, telkens bij drukte (meer dan 225 mensen geteld).
• Hoogste getelde aantal op één dag: 289.
• In totaal werden 166 afspraken gegeven binnen de wettelijke termijn (10 werkdagen), allemaal voor dezelfde dag om 13u.
• Dit is minder dan in Q2 (166 vs. 287).

De woon- en opvangsituatie blijft bijzonder precair:

• 66,7% van de mensen van wie Startpunt de opvangsituatie noteerde aan de Legal Helpdesk was dakloos.
• Bij de mensen die we spraken aan de interviewlocatie van de Dienst Vreemdelingenzaken en waarvan we de huisvestingssituatie registreerden, was 16% dakloos.

Die instabiliteit maakt het moeilijker om informatie en voorbereiding op interviews te krijgen — net daarom is laagdrempelige aanwezigheid van Startpunt zo belangrijk.

De cijfers tonen een duidelijke kloof tussen mensen mét en zonder opvang:

• Bij interview bij Dienst Vreemdelingenzaken had 48,8% van de mensen die Startpunt sprak toegang tot een advocaat. Voor mensen zonder huisvesting lag dat cijfer een stuk lager: slechts 289,5% had een advocaat op het moment van het interview.
• 55,5% van de bezoekers van de Legal Helpdesk hadden binnen de maand na hun asielaanvraag toegang tot juridische bijstand.

Startpunt diende in Q3 ongeveer 515 aanvragen in voor een gratis juridische bijstand.

Op 4 augustus 2025 trad nieuwe regelgeving in werking waardoor Fedasil opvang kan weigeren aan mensen die al bescherming kregen in een andere EU-lidstaat (M-status).

• Voor gezinnen volgt een kwetsbaarheidsscreening, maar de drempel blijkt in de praktijk erg hoog. Voor meerdere gezinnen vond men geen noodopvang, met als gevolg dat mensen (opnieuw) op straat belandden.
• Alleenstaande mannen zonder ernstige kwetsbaarheden worden doorgaans rechtstreeks geweigerd.
• Startpunt registreerde in Q3 22 M-status cases in de legal helpdesk.
• Met de hulp van advocaten die via de legal helpdesk worden aangesteld, werd beroep aangetekend tegen deze weigeringsbeslissingen. De rechtbank beslist in bijna alle gevallen dat de opvangweigering van Fedasil onterecht is.

Voor meerdere gezinnen vond men geen noodopvang, met als gevolg dat mensen (opnieuw) op straat belandden.

Startpunt blijft knelpunten signaleren aan het registratiecentrum:

• Slechte zichtbaarheid van de ingang → mensen lopen voorbij en moeten worden teruggestuurd.
• Fietspad naast de rij → onveilig en verwarrend, fietsers vertragen vaak niet.
• Geen toiletten voor mensen die buiten wachten (alleen binnen toegankelijk).
• Wegenwerken en wisselende/afwezige afbakeningen zorgden voor extra verwarring en soms crowding aan de ingang.

Sinds augustus 2025 verhuisde de registratie van Oekraïense verzoekers naar Belliardstraat 68. Die wijziging zorgde in de praktijk voor extra drukte, chaos en verwarring in en rond de rijen aan het registratiecentrum.

• De verhuis leidt tot meer mensen tegelijk aan het centrum en zorgt voor verwarring over waar en wanneer mensen moeten aanschuiven.
• Het aantal weigeringsbeslissingen nam in een jaar tijd fors toe (verviervoudigd), met veel onduidelijkheid over het bewijs dat moet worden voorgelegd.
• Huisvestingsproblemen bij Oekraïense mensen met tijdelijke bescherming maken de situatie extra precair: sommigen verlaten België opnieuw kort na toekenning van bescherming.

Meer achtergrond en aanbevelingen: update memorandum Oekraïne (PDF) .