Raad van State fluit regering opnieuw terug over opvangweigering

Het gaat om mensen die bijvoorbeeld in Griekenland al internationale bescherming kregen, maar daar vaak zonder opvang, huisvesting of andere basisvoorzieningen achterblijven. Sommigen reizen daarom door naar België en dienen hier opnieuw een verzoek om internationale bescherming in.

De federale regering wil deze groep systematisch uitsluiten van opvang tijdens die procedure. Volgens de Raad van State kan dat niet.

Het is bovendien niet de eerste keer dat de rechter dit beleid terugfluit. Eerder schorste het Grondwettelijk Hof de wettelijke basis voor de opvangweigering. Nadien schorste ook de Raad van State een ministeriële instructie waarmee de regering hetzelfde beleid probeerde voort te zetten. Met deze nieuwe uitspraak krijgt de regering opnieuw ongelijk.
 

Raad van State oordeelt ook over de inhoud

Waar eerdere uitspraken zich onder meer richtten op procedurefouten, gaat de Raad van State deze keer ook inhoudelijk in op de maatregel zelf. Het rechtscollege oordeelt dat deze asielzoekers niet zomaar opvang kan worden ontzegd tijdens hun procedure. Daarmee bevestigt de Raad van State dat ook deze groep recht heeft op opvang die de menselijke waardigheid respecteert.

"België voert een onwettig afschrikbeleid. Keer op keer neemt de minister identiek dezelfde onwettige beslissing om opvang te weigeren, en keer op keer wordt ze teruggefloten. Nu is de Raad van State ook echt op de grond van de zaak ingegaan."
- Joost Depotter, beleidscoördinator 

Afschrikking is geen opvangbeleid

Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen probeert de regering mensen te ontmoedigen om bescherming te zoeken door hen zonder opvang achter te laten.

Ook het Europese Migratie- en Asielpact betekent een aanzienlijke verstrenging van het asielbeleid. Tegelijk blijft het pact vertrekken vanuit de logica dat procedures zo snel en efficiënt mogelijk moeten verlopen, terwijl mensen tijdens die procedure minstens recht hebben op opvang die hun menselijke waardigheid respecteert.

Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen kiest België niet voor efficiëntere procedures, maar voor een afschrikbeleid.

"Ook het EU-pact vertrekt vanuit de logica dat mensen zo snel mogelijk een procedure moeten doorlopen, maar dat je hen ondertussen niet op straat kan zetten. Het Belgische beleid is niet gericht op efficiëntere procedures, maar op een afschrikeffect. Daarom wordt het telkens opnieuw teruggefloten."

Mensen betalen de prijs

Voor de betrokken mensen zijn de gevolgen zeer concreet. Zonder opvang dreigen gezinnen, alleenstaanden en andere mensen op de vlucht opnieuw op straat terecht te komen, ondanks lopende procedures. Deze zaak gaat daarom niet alleen over opvang, maar ook over de manier waarop de overheid omgaat met de rechtsstaat.

De uitspraak laat weinig ruimte voor interpretatie. Op basis van deze beslissing kan de regering niet eenvoudig opnieuw dezelfde opvangweigering invoeren. 

"De reactie van de regering op deze uitspraak zal uitwijzen hoeveel respect er nog is voor de rechtsstaat en de mensenrechten."

Respect voor de rechtsstaat

Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen laat deze uitspraak weinig ruimte voor interpretatie. Op basis van dit arrest kan de regering niet eenvoudig opnieuw dezelfde opvang weigeren.

"De reactie van de regering op deze uitspraak zal uitwijzen hoeveel respect er nog is voor de rechtsstaat en de mensenrechten."

Vluchtelingenwerk Vlaanderen roept de federale regering op om de uitspraak te respecteren en te kiezen voor een opvangbeleid dat in overeenstemming is met het Belgische en Europese recht.