03-12-2025
-
Rapport Q2 2025 – Startpunt blijft levenslijn voor dakloze asielzoekers in Brussel
Het tweede kwartaal van 2025 toont aan dat Startpunt onmisbaar blijft voor mensen op de vlucht in Brussel. Tussen april en juni ondersteunde de organisatie 3.000 mensen bij het registratiecentrum en ontving de Legal Helpdesk maar liefst 976 bezoeken. Ondanks dalende aanmeldcijfers neemt de complexiteit van de situatie toe: dakloosheid treft bijna 7 op de 10 bezoekers en veiligheidsproblemen bij het registratiecentrum blijven zorgwekkend.
Wil je alle cijfers en details bekijken?
Download het volledige kwartaalrapport Q2 2025 (PDF) met alle statistieken en analyses.
Bereik in cijfers: meer dan 5.000 contactmomenten
In het tweede kwartaal van 2025 registreerde België 8.334 asielaanvragen – een daling ten opzichte van het eerste kwartaal (9.172). Toch bleef de werkdruk voor Startpunt hoog:
- ~3.000 mensen geholpen bij het registratiecentrum in de Belliardstraat
- 976 bezoeken aan de Legal Helpdesk (565 eerste bezoeken + 411 follow-ups)
- 334 mensen ondersteund bij de CUBE-interviewlocatie
- 32 vrijwilligers die samen 20 talen spreken
De top 3 nationaliteiten die hulp zochten: Afghanen (28,6%), Palestijnen (10,3%) en Eritreeërs (9,3%).
Dakloosheid: 68% zonder opvang
Het meest zorgwekkende cijfer uit het rapport: 68% van de bezoekers aan de Legal Helpdesk was dakloos. Bij de mensen die we spraken aan de CUBE-interviewlocatie lag dit percentage op 24%. Dit betekent dat honderden mensen hun asielinterview ingaan zonder adequate voorbereiding, omdat ze geen toegang hebben tot informatie en begeleiding.
"Mensen zonder opvang missen cruciale informatie over hun procedure. Ze komen onvoorbereid naar hun interviews, wat hun kansen op bescherming ernstig schaadt," legt een medewerker van Startpunt uit.
Deze situatie benadrukt het belang van laagdrempelige hulp zoals Startpunt die biedt.
Heropening CUBE: hulp op cruciaal moment
Sinds april 2025 is Startpunt weer aanwezig bij de CUBE-interviewlocatie aan de Pachecolaan 44. Deze heropening was noodzakelijk: uit evaluaties bleek dat veel mensen – vooral daklozen en mensen in precaire opvang – volledig onvoorbereid naar hun Dublin- of asielinterviews kwamen.
Bij CUBE kunnen mensen nu:
- Last-minute vragen stellen over hun interview
- Documenten checken en organiseren
- Doorverwezen worden naar juridische bijstand
- Noodhulp krijgen bij acute problemen
De aanwezigheid op deze locatie maakt het verschil voor tientallen mensen per week.
Juridische toegang: positieve ontwikkeling
Een lichtpuntje: de toegang tot juridische bijstand verbetert. 60% van de bezoekers van de helpdesk had binnen 1 maand na hun asielaanvraag toegang tot een advocaat. 61% van de mensen die we spraken aan de CUBE had een advocaat voor hun eerste interview.
Dit is mede te danken aan het werk van Startpunt: het team vulde 485 aanvragen voor juridische bijstand in en verwees bijzonder kwetsbare mensen actief door naar gespecialiseerde advocaten.
Veiligheid en toegankelijkheid: urgente zorgen
Het registratiecentrum in de Belliardstraat kampt met structurele problemen die de veiligheid en waardigheid van wachtenden bedreigen:
- Onzichtbare ingang: mensen lopen regelmatig voorbij zonder het gebouw te zien
- Gevaarlijk fietspad: direct naast de wachtrij, fietsers remmen niet af
- Geen toiletten: pas binnen beschikbaar, niet voor mensen in de wachtrij
- Beperkte toegankelijkheid: mannen met loopproblemen moeten blijven staan, kunnen alleen op stenen richel zitten
- Minimale politieaanwezigheid: slechts 4 keer in het hele kwartaal
Een vrijwilliger over de oude situatie: "Before everyone was sleeping there, there were a lot of homeless people. It was horrible to see the situation."
Hoewel de nieuwe openingstijden (vanaf 7.00 uur) voor verbetering zorgden, blijven deze structurele problemen om aandacht vragen.
De unieke meerwaarde van Startpunt
Wat Startpunt onderscheidt, is dat mensen op meerdere cruciale momenten ondersteund worden:
- Bij registratie: eerste oriëntatie en basishulp
- Bij het interview: last-minute voorbereiding en geruststelling
- Bij de Legal Helpdesk: doorlopende juridische ondersteuning en doorverwijzing
Deze continuïteit maakt doorlopende sociaal-juridische begeleiding mogelijk in een periode vol onzekerheid. Het verschil tussen de oude en nieuwe situatie is merkbaar: waar vroeger chaos en spanningen heersten, is er nu meer rust en structuur – ook al blijven de uitdagingen enorm.
De 32 toegewijde vrijwilligers die 20 talen spreken, vormen het kloppende hart van deze organisatie. Zonder hen zou deze cruciale hulp onmogelijk zijn.
