04-11-2026
-
Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11: Waarom België beter niet investeert in terugkeerhub
Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11 adviseren België om niet te investeren in terugkeerhubs in derde landen. Die hubs brengen ernstige risico’s mee voor mensenrechten en rechtsbescherming, maken België afhankelijk van partnerlanden en hebben hun effectiviteit en financiële meerwaarde onvoldoende bewezen. De organisaties pleiten ervoor om middelen te investeren in individuele begeleiding, alternatieven voor detentie en duurzame oplossingen op maat, waaronder vrijwillige terugkeer wanneer die haalbaar is.
België moet geen terugkeerhubs in derde landen oprichten. Dat adviseren Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11. Zulke hubs brengen risico’s mee voor de rechten van mensen en hun werking en kostprijs zijn onvoldoende bewezen.
Wat zijn terugkeerhubs?
In een terugkeerhub worden mensen die België wil terugsturen eerst naar een ander land gebracht. Van daaruit zouden ze verder reizen naar hun land van herkomst. Een voorstel in het federale parlement vraagt de regering om te onderzoeken of België zulke hubs samen met andere Benelux-landen kan oprichten.
De Europese regels laten samenwerking met derde landen toe, maar verplichten België daar niet toe. Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11 is het belangrijk om eerst te kijken of deze aanpak mensen daadwerkelijk en op een duurzame manier laat terugkeren.
Lees het volledige advies van Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11.
Risico’s voor de rechten van mensen
Mensen die naar een terugkeerhub worden gebracht, kunnen daar moeilijker toegang krijgen tot een advocaat, een onafhankelijke rechter of controle op hun situatie. Ook bestaat het risico dat mensen er langdurig worden vastgehouden of van daaruit worden doorgestuurd naar een land waar ze gevaar lopen.
België blijft verantwoordelijk voor de bescherming van mensenrechten, ook wanneer mensen buiten de Europese Unie verblijven. Afspraken met een ander land zijn daarom niet genoeg: de bescherming moet ook in de praktijk werken en onafhankelijk gecontroleerd kunnen worden.
De meerwaarde is niet aangetoond
Voorbeelden uit andere landen tonen dat plannen voor zulke centra juridische problemen en vragen over mensenrechten kunnen opleveren. De resultaten bleven in sommige gevallen beperkt, terwijl de kosten hoog waren. Ook is niet aangetoond dat mensen door meer dwang vaker duurzaam terugkeren.
Daarom moet niet alleen worden gekeken naar hoeveel mensen naar een hub kunnen worden gebracht. De vraag is vooral hoeveel mensen daarna echt naar hun land van herkomst terugkeren, tegen welke kost en met welke gevolgen voor hun rechten.
Investeer in begeleiding en duurzame oplossingen
Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11 vragen de federale regering om te investeren in individuele begeleiding en bestaande alternatieven voor detentie. Samen met de betrokken persoon kan worden onderzocht welke oplossing haalbaar is.
Als terugkeer mogelijk is, kan begeleiding bij vrijwillige terugkeer en re-integratie helpen. Als terugkeer niet mogelijk is, moet ook worden bekeken of er een ander toekomstperspectief bestaat, zoals een verblijfsoplossing wanneer daar juridische redenen voor zijn.
Terugkeerhubs bieden geen garantie op een echte en duurzame oplossing. België kan middelen beter inzetten voor begeleiding op maat en oplossingen die rekening houden met de situatie van mensen.
Dit advies werd opgesteld door Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11 naar aanleiding van een voorstel in het federale parlement over terugkeerhubs in derde landen.
Wil je alle argumenten en aanbevelingen nalezen?
