Kinderen slapen op straat door asielbeleid: "De rode lijn is overschreden"

Wat begon onder de vorige regering met een beleid van systematisch niet-opvangen van alleenstaande mannen die asiel vragen, is intussen verder ontspoord. Duizenden mannen werden toen bewust aan hun lot overgelaten: zonder opvang, zonder hulp, zonder zorg. Belgische en Europese rechtbanken hebben de Belgische staat daarvoor al meer dan 15.000 keer veroordeeld. Toch blijft de overheid die veroordelingen straal negeren. Boetes worden niet betaald, vonnissen niet uitgevoerd, de rechtsstaat wordt schaamteloos aan de kant geschoven.

Toen heette het nog dat dit nodig was om gezinnen met kinderen te "beschermen". In tijden van opvangcrisis zouden de schaarse opvangplaatsen voorbehouden worden voor families, zodat er nooit kinderen op straat zouden belanden.

Vandaag is die grens definitief overschreden. De mannen op straat hebben gezelschap gekregen van gezinnen, mét kinderen. Kinderen op de vlucht, vaak getraumatiseerd, worden verplicht om hun dagen en nachten op straat door te brengen. Zonder hulp, zonder zorg, zonder enig perspectief.

Wet die kinderen straft

De directe aanleiding is een wet van augustus 2025 van de regering-Arizona. Die wet verbiedt opvang en onderdak voor mensen die al een vluchtelingenstatus of subsidiaire bescherming kregen in eenander Europees land – zoals de ouders van deze kinderen.

Veel van deze gezinnen hebben een statuut in Griekenland, waar vluchtelingen amper toegang hebben tot werk, huisvesting, onderwijs of gezondheidszorg. Dat is geen geheim, dat is uitvoerig gedocumenteerd. Voor veel vluchtelingen rest er maar één uitweg: doorgaan naar een land waar menswaardige levensomstandigheden wél mogelijk zijn.

In plaats van die realiteit onderogen te zien, schuift de regering de schuld in de schoenen van de gezinnen zelf. Alsof zij "shoppen" tussen landen met de beste dienstverlening. Alsof het hun keuze is dat hun kinderen op straat slapen. De overheid beweert zelfs dat het de ouders zijn die weigeren opvang, terwijl het in werkelijkheid haar eigen beleid is dat deze kinderen letterlijk de straat op stuurt.

Structurele waarschuwingen genegeerd

Organisaties uit de sector van opvang, armoedebestrijding, dakloosheid en migratie waarschuwen al maanden voor het groeiend aantal migrantenfamilies dat op hen afstapt voor een slaapplaats. Vaak kunnen ook zij niets meer doen, gewoon omdat de capaciteit en middelen ontbreken.

Al maanden luiden ze de alarmbel: kinderen in asielprocedure slapen op stoepen, onder karton, aan metromondingen. Niet door een noodlottig toeval, maar als rechtstreeks gevolg van politieke keuzes.

Reactie Vluchtelingenwerk Vlaanderen

"Een kind hoort in een bed te slapen, niet op een karton in de kou," zegt Tine Claus, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. "Wat hier gebeurt, is geen ongeluk of overmacht. Het is het resultaat van een bewuste politieke keuze. Dat de overheid daar nog mee durft uitpakken als 'streng beleid', is ronduit schokkend."

"We hebben het ooit unisono gezegd: nooit een kind op straat. Dat was de rode lijn," vervolgt Tine Claus. "Die lijn is nu overschreden. Een regering die kinderen bewust dakloos maakt, schendt niet alleen kinderrechten, maar ook elke norm van menselijkheid. Dit moeten we stoppen. Nu."

Vluchtelingenwerk Vlaanderen en de andere ondertekenaars blijven zich verzetten tegen dit beleid – via procedures, door naar de rechtbank te stappen, door acties te voeren en door burgers te informeren over wat er in hun naam gebeurt.

Op een dag als Sinterklaas, wanneer alle kinderen in de watten zouden moeten worden gelegd, is de boodschap duidelijker dan ooit: geen enkel kind hoort op straat te slapen. Geen kind op straat. Punt.