Nieuws

Drie jaar EU-Turkije deal: een gelukkige verjaardag?

Open brief en verkiezingsvoorstellen

 

Samen met OXFAM Solidarité/Solidariteit, Caritas International Belgique, Médecins du Monde Belgique, 11.11.11, CNCD/11.11.11, CIRÉ-Coordination et initiatives pour réfugiés et étrangers, Beweging.net en 25 andere Europese organisaties ondertekende Vluchtelingenwerk Vlaanderen een open brief (klik hier) aan de Europese leiders waarin we oproepen de EU-Turkije deal stop te zetten. We zijn ervan overtuigd dat de EU over de middelen en capaciteiten beschikt om op een menselijke manier tegemoet te komen aan de noden van iedereen die asiel wil aanvragen op Europese bodem.

 

Drie jaar geleden, op 18 maart 2016, sloot de EU een deal met de Turkse president Erdogan, de zogenaamde EU-Turkije deal. Daarmee kwamen de regeringen overeen dat mensen die zonder reisdocumenten via Turkije in Griekenland toekomen en geen asiel aanvragen, en mensen van wie de asielaanvraag niet ontvankelijk wordt verklaard, naar Turkije kunnen worden teruggestuurd. Daarnaast zou de EU, voor elke Syriër die op deze manier wordt terugstuurd, een Syrische vluchteling die in Turkije verblijft naar Europa uitnodigen. Zo wilden de Europese leiders mensen op de vlucht doen inzien dat het zinloos is een oversteek naar Europa te wagen, en dat ze beter in Turkije blijven.

Na een jaar was het al overduidelijk dat Turkije geen veilig land is voor vluchtelingen: het land stuurt op grote schaal mensen terug die het geweld in Syrië trachten te ontvluchten. Vluchtelingen en asielzoekers worden er ook in slechte omstandigheden opgevangen en hebben nauwelijks toegang tot werk, onderwijs en gezondheidszorg.

Toch werd de EU-Turkije deal een blauwdruk voor een beleid dat de 'opvang in de regio' zou uitbesteden aan landen buiten de Europese Unie. België investeerde begin december 2018 nog een extra 2 miljoen euro in het EU Trust Fund for Africa. Dit noodfonds, dat eind 2015 in volle 'vluchtelingencrisis' werd gelanceerd, kreeg hoe langer hoe meer een structureel karakter. 85% van het ondertussen meer dan 4 miljard euro bedragende fonds, komt uit de Europese budgetten voor ontwikkelingshulp, berichtte 11.11.11 in januari 2019, en uitermate zorgwekkend is de steun aan de Libische kustwacht. Die onderschept vluchtelingen op de Middellandse Zee om hen terug te voeren naar de beruchte Libische vluchtelingenkampen, waar ze terechtkomen in een vicieuze cyclus van arbitraire detentie, misbruik en uitbuiting. Daarnaast werd vorige week het politiegeweld bij de illegale pushbacks aan de Kroatische grens, eveneens mogelijk met Europese steun, aangekaart in een onthullend rapport van Amnesty. Ondanks deze afschuwelijke praktijken aan haar grenzen blijft de Europese Unie aanzienlijke middelen toekennen aan Kroatië om infrastructuur voor grensbeveiliging te ontwikkelen, waardoor er geen veilige mogelijkheid bestaat om voet aan grond te krijgen in de EU en de situatie in de vluchtelingenkampen in Bosnië en Herzegovina verergert.

Ook in onze verkiezingsvoorstellen pleiten we voor meer legale en veilige toegangswegen tot Europa en België. Dat kan met humanitaire visa waarbij duidelijke en transparante regels gehanteerd worden. We vragen om in te zetten op een structureel hervestigingsbeleid met hoge jaarlijkse quota, een versoepeling van de procedure en criteria voor gezinshereniging voor mensen met een beschermingsstatus, en het afschaffen van terugname-akkoorden met landen die mensenrechten schenden.

Klik hier voor onze volledige voorstellen voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen en stem met ons voor een echt asielbeleid dat mensen voorop zet.

EU medeplichtig aan Kroatisch politiegeweld tegen vluchtelingen en migranten

Amnesty International toont vandaag in een rapport aan hoe de Europese overheden een oogje dichtknijpen voor Kroatisch politiegeweld tegen mensen op de vlucht. Europese regeringen zijn medeplichtig aan het systematisch, onwettig en vaak gewelddadig terugdringen en collectief uitzetten van duizenden asielzoekers naar smerige en onveilige vluchtelingenkampen in Bosnië-Herzegovina. 

Dit wordt bevestigd door onze directeur Rein Antonissen die vorige week mee was op onze roadtrip langs de grenzen van Europa met ons project Road of Change: ‘We stelden op grote schaal fysieke en psychische mishandelingen vast door politiediensten en grenswachten. Gebruik van geweld, slaan, vernietigen van bezittingen en mobiele telefoons is er schering en inslag.’

Lees hier hun open brief met aanbevelingen voor een beter asielbeleid aan de grenzen van Europa.

Road of Change: Open brief aan ministers Europese top

Vandaag en morgen komen de ministers van binnenlandse zaken uit de verschillende EU-lidstaten samen over het Europese asiel- en migratiebeleid. Terwijl zij vergaderen over onder meer de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, en verder uitwisselen over de samenwerking van Europa met derde landen op migratiegebied, worden binnen de EU de rechten geschonden van mensen op de vlucht.

Wij, scholieren, mensenrechtenverdedigers, journalisten, artiesten uit verschillende Europese landen op reis door Europa verenigd onder Road of Change*, zijn kwaad. Wij zijn verbolgen over de manier waarop Europese lidstaten aan haar grenzen mensen behandelt en mishandelt. Wij kaarten volgende mensenrechtenschendingen aan:

  • Fysieke en psychische mishandelingen door politiediensten en grenswachten in Slovenië, Kroatië en Hongarije. Gebruik van geweld, slaan en vernietigen van bezittingen en mobiele telefoons zijn er schering en inslag.

  • We stellen vast dat mensen de toegang tot informatie en procedures wordt ontzegd. Procedures die moeten helpen asiel te verzekeren of mensen te beschermen.

  • Kinderen worden in meerdere opvangplaatsen niet adequaat opgevangen of afgescheiden van volwassenen. Dit geldt voor Kroatië, Frankrijk, Hongarije e.a.

  • We noteerden meerdere getuigenissen over psychosociale druk op volwassenen en kinderen door overheden en internationale organisaties. Situaties van extreme stress, trauma’s en ontwrichting van gezinnen werden opgetekend. De Dublin-procedure maakt dat in sommige gevallen mensen worden teruggestuurd die reeds elders duurzame bindingen hebben opgebouwd of dat gezinnen niet worden herenigd.

  • Meerdere getuigen vertelden over kinderen en volwassenen die teruggeduwd worden over grenzen, ondergedompeld in rivieren en teruggevoerd naar onbekende en verafgelegen bestemmingen door grenswachten en politiediensten.

  • We stellen vast dat in meerdere plaatsen de medische controle en opvolging van kwetsbare mensen inadequaat verloopt; waardoor controles op tbc en andere ziektes achterwege blijven. Wat een risico vormt voor de volksgezondheid. Adequate zorg voor zwangere vrouwen en kinderen is soms niet voorhanden of wordt niet georganiseerd.

  • We stelden vast dat op meerdere plaatsen het recht op privacy en de menselijke waardigheid wordt geschonden. Mensen worden gehuisvest in kleine ruimtes, hangars, gevaarlijke logistieke omstandigheden en met weinig respect voor voedingsgewoonten en religieuze gewoonten en gebruiken.

  • In verschillende plaatsen worden mensen afgescheiden van lokale gemeenschappen en wordt hen de toegang ontzegd om deel te nemen aan lokale activiteiten of het plaatselijke economisch leven. De politieke druk op (lokale) organisaties is vaak extreem verhoogd en lokale overheden beschikken niet over de nodige middelen om verbindende projecten op te zetten, hoewel de wil aanwezig is.

Op basis van onze terreinbezoeken en getuigenissen, komen wij dan ook tot de volgende bevindingen en aanbevelingen:

  • Meer veilige en legale toegang.
      
  • Mensen het recht verzekeren adequaat te worden geïnformeerd.

  • De opsluiting van kinderen en gezinnen onmiddellijk stop te zetten en detentie in het algemeen te beperken.

  • Te voorzien in onthaal en opvangmogelijkheden die de veiligheid en het menswaardige leven garandeert. Voorzien in voldoende huisvesting, projecten die verbindend werken en mensen in hun ontwikkelingskansen ondersteunen.

  • Dringend de controle op diverse politie – en grensbewakingsdiensten te verhogen. Door de versterking van ombudsdiensten, parlementaire commissies en de rol van middenveld en media te verzekeren en waar nodig financieel bij te staan via eenvoudige fondsen.

  • Vormingen en trainingen te voorzien voor politiediensten en grensbewaking rond mensenrechten en gebruik van geweld en privacy. Bij alle komende selecties voor politiediensten uitdrukkelijk de zorg rond de integriteit van personen naar voren schuiven.

  • Voorzien in de adequate opvang van kinderen en alleenstaande minderjarigen; afgescheiden van volwassenen waar nodig, maar met respect voor gezondheid, ontspanning, onderwijs en ontplooiingskansen.

  • Voorzien in de ondersteuning van lokale initiatieven en lokale overheden om mensen veilig en gastvrij te onthalen en te voorzien in een aangepast aanbod van activiteiten, integratietrajecten en taalontwikkeling.

Wij, verenigd op een weg naar verandering – a road of change - kijken met grote zorgen naar het afschrikkingsbeleid ten opzichte van migranten en vluchtelingen. Een beleid dat U, als ministers verantwoordelijk voor de veiligheid en bescherming van mensen, de laatste jaren mee hebben gevoerd en waarvan de effecten zeer pijnlijk duidelijk worden in een aantal lidstaten. Wij eisen dat dit beleid stopt en de bescherming van mensen terug op de voorgrond wordt gezet zoals voorzien in de belangrijkste verdragen van de Europese Unie en de Verenigde Naties.

Dit is nodig om mensen op de vlucht bescherming te kunnen garanderen en de druk te verlagen voor de landen aan de grenzen. Daarom is dat één van de belangrijkste speerpunten die wij naar voor halen in onze voorstellen naar de verkiezingen toe: veilige legale toegang door humanitaire visa met duidelijke criteria/procedure, soepelere gezinshereniging en meer hervestiging. Lees hier meer over onze voorstellen. 

 

*Road of Change is een project van Vluchtelingenwerk Vlaanderen waar 15 jongeren uit heel Vlaanderen vertrekken op een roadtrip langs de grenzen van Europa tijdens de Krokusvakantie. Samen ontdekken ze meer over vluchtelingen, hulporganisaties, lokale politici, de moeilijke leefomstandigheden en de harde maar ook hoopvolle verhalen van deze mensen. Samen luisteren ze naar de verschillende meningen en standpunten en brengen ze hun ervaringen tijdens de roadtrip onder woorden en in beeld. Zo willen ze iedereen, van ruim publiek tot politici, wakker schudden en aanmanen tot actie.

Meer informatie vind je via www.roadofchange.be/