Nieuws

Onder druk van verschillende organisaties stopt de Belgische staat met uitsluiting opvang van bepaalde asielzoekers

Eind januari 2020 gingen verschillende organisaties in beroep tegen instructies van Fedasil waardoor bepaalde categorieën asielzoekers geen opvang meer kregen. Dit was volgens de Belgische overheid nodig om misbruik van de opvang tegen te gaan. Net voor de zitting voor de Raad van State plaats zou vinden, trekt Fedasil de instructies in en geeft daarmee toe dat deze onwettig zijn. Ze bereiden nieuwe instructies voor.

Dat lijkt een overwinning, maar we kunnen ons hier helaas niet over verheugen. Deze onwettige instructies hadden bijna negen maanden een verwoestend effect op honderden mensen, die zonder opvang en in een situatie van extreme onzekerheid aan hun lot overgelaten werden. Een situatie die nog verergerde door de COVID-19-pandemie.

Op basis van de instructies weigerde Fedasil opvang aan twee groepen asielzoekers. De eerste groep waren mensen waarvoor België eerst besliste dat een ander EU-land bevoegd is, maar die de overheid niet tijdig overdroeg aan dat land. Daardoor werd België verantwoordelijk voor hun procedure. 'Honderden mensen werden zonder opvang en in een situatie van extreme onzekerheid aan hun lot overgelaten'

De andere groep zijn mensen die internationale bescherming kregen in een ander EU-land, maar die terug bescherming in België vragen. Veel asielzoekers, komen de EU immers binnen via Griekenland of Italië. Daar zijn de opvangomstandigheden slecht en de asielprocedure gebrekkig. Er is bovendien een moeilijke toegang tot juridische bijstand en medische zorg en mensen krijgen er te maken met ernstige discriminatie.

Moria

Het drama op Moria was het beste bewijs dat we binnen de EU niet alle lasten bij de lidstaten aan de grens kunnen leggen. Deze twee groepen hebben net zoals andere asielzoekers die wachten op een beslissing, recht op een menswaardige opvang. De Belgische opvangwet van 2007 bepaalt in welke gevallen Fedasil het recht op opvang  kan beperken of intrekken, en deze groepen zijn daarin niet voorzien. Er was dus geen wettelijke basis om hen volledig uit te sluiten en de beslissing over hun procedure op straat te laten afwachten.

In mei dit jaar al adviseerde de auditeur van de Raad van State om de instructies te vernietigen. Nu Fedasil, aan de vooravond van de hoorzitting van 14 september 2020, de instructies  intrekt, geven ze eindelijk toe dat deze onwettig waren maar vermijden ze een officiële vernietiging.

Opvangnetwerk onder druk

Het opvangnetwerk van Fedasil staat al jaren onder druk. Dat is vooral te wijten aan de ondoordachte afbouw van opvangplaatsen die de regering de voorbije jaren deed. Dit kan niet verhaald worden op de asielzoekers. 'Het opvangnetwerk van Fedasil staat al jaren onder druk. Dat is vooral te wijten aan de ondoordachte afbouw van opvangplaatsen die de regering de voorbije jaren deed'

We worden te vaak gedwongen om juridische stappen te zetten tegen de staat, omdat zij haar verplichtingen niet nakomt. Ook vandaag nog is dat het geval. Sinds de sluiting van het aanmeldcentrum en de omschakeling naar een digitaal afsprakensysteem in het kader van de coronamaatregelen, verblijven honderden asielzoekers op straat in afwachting van hun afspraak. 

Deze situatie noodzaakte ons opnieuw om naar de rechter te stappen. We vrezen dat de nieuwe instructies, die Fedasil nu aankondigt, ook opnieuw vooral ontrading en afschrikking tot doel hebben, in plaats van het respect voor de fundamentele rechten van mensen op de vlucht.  

Er is dringend nood aan een koerswijziging in het opvangbeleid. Fedasil en deBelgische overheid moeten hun wettelijke verplichtingen nakomen en de fundamentele rechten van asielzoekers respecteren. Dat geldt des te meer in de huidige gezondheidscrisis.

Ondertekenaars

CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, NANSEN, Ligue des Droits Humains, Liga voor Mensenrechten, ADDE (Association pour le droit des étrangers), Avocats.be: (Ordre des Barreaux Francophones & Germanophones)

Refugee Walk dit jaar coronaproof: Vluchtelingenwerk voert actie voor jonge vluchtelingen in Vlaamse steden

Deze ochtend, op dinsdag 25 augustus, brachten jonge vluchtelingen en vrijwilligers in verschillende grote Vlaamse steden krijtgraffiti aan in het straatbeeld om mensen te overtuigen om mee te doen met de Refugee Walk op zondag 27 september. Vluchtelingenwerk Vlaanderen wil meer aandacht creëren voor de situatie van jonge vluchtelingen. De hoofdactie was in Leuven maar de jongeren brachten ook graffiti aan in Mechelen, Gent, Brugge en Hasselt.

'Wereldwijd zijn bijna tachtig miljoen mensen op de vlucht. Meer dan de helft van hen zijn helaas kinderen of jongeren. Zij blijven vaak onzichtbaar in debatten over migratie, terwijl ze net extra kwetsbaar zijn. Daarom willen we graag extra aandacht aan hen besteden', legt Charlotte Vandycke, directeur van Vluchtelingenwerk, uit.

De gevluchte jongeren van ons Project Ananas, een initiatief in samenwerking met Tumult vzw en Cera, willen met de hashtag #letswalktogether niet alleen hun kwetsbare situatie aan het licht brengen, maar mensen vooral ook aansporen om deel te nemen aan de Refugee Walk.

Refugee Walk gaat door op 27 september, in overeenstemming met de coronamaatregelen

Dit jaar vindt de vijfde editie van de Refugee Walk plaats op zondag 27 september maar in een ander jasje. Door de huidige coronamaatregelen is er geen gezamenlijke route, maar worden deelnemers aangemoedigd om hun eigen parcours uit te stippelen. 

'Met deze actie wil Vluchtelingenwerk aandacht creëren voor de situatie van jonge vluchtelingen'

'De Refugee Walk is een sponsortocht van 40km. Het geld dat alle teams inzamelen gaat naar Vluchtelingenwerk. Daarmee helpen we onder andere jonge vluchtelingen.'

Dit is een kans voor teams om eigen omgeving beter te leren kennen, samen met hun bubbel. Daarnaast zamelen deelnemers geld in voor Vluchtelingenwerk, die met de opbrengst dus extra steun wil bieden voor jonge vluchtelingen.

Meer info op www.refugeewalk.be 

Foto's van de actie?

Ngo's dagvaarden Belgische staat

Vorige week vrijdag dagvaarden we, samen met andere ngo's, de Belgische staat. Waarom? Omdat al maandenlang 100den mannen, vrouwen en kinderen op straat moeten overleven door nalatigheid van onze regering. 

Hieronder vind je het persbericht dat we uitstuurden. 

Verschillende organisaties (ADDE, avocats.be, CIRÉ, Ligue des droits humains, NANSEN vzw, ORBIT vzw, Service droit des jeunes de Bruxelles, het Burgerplatform BxlRefugees en Vluchtelingenwerk Vlaanderen) dagvaarden de Belgische staat en Fedasil omdat ze mensen die internationale bescherming  vragen (asielzoekers) niet onmiddellijk de opvang geven die ze nodig hebben. Deze mensen hebben bij wet recht op opvang, wat naast onderdak ook sociale, medische, psychologische en juridische begeleiding inhoudt. Ze moeten op straat overleven en dat tijdens een wereldwijde gezondheidscrisis.

Elke dag zien de vrijwilligers en medewerkers van de organisaties mannen, vrouwen, en kinderen aan de deuren van het Klein Kasteeltje (aanmeldcentrum voor asielzoekers in België) die niet weten waarheen. Een verblijf op straat van meer dan twee weken voor gezinnen en van soms meer dan acht weken voor alleenstaande mannen, is geen uitzondering. De betrokken organisaties proberen deze mensen met een nood aan internationale bescherming te helpen bij het invullen van het online formulier, het opvolgen van de afspraak bij de Dienst Vreemdelingenzaken en het zoeken naar tijdelijke opvang. Maar de situatie houdt te lang aan. Sociale organisaties doen wat ze kunnen maar beschikken niet over het mandaat noch over voldoende middelen om steeds opnieuw de nalatigheid van de regering op te vangen.

Waarom geen opvang?

Bij het begin van de lockdown werd het Klein Kasteeltje gesloten. Niemand kon asiel aanvragen, waardoor ze geen recht op opvang hadden en op straat terecht kwamen. Na een paar weken werd een systeem ingevoerd waarbij asielzoekers online een afspraak konden maken om live asiel aan te vragen. Dit online aanmeldingssysteem veroorzaakt tal van problemen. Zo is het formulier zelf enkel in het Frans en het Nederlands beschikbaar, ook al werden aparte vertalingen voorzien en is het niet toegankelijk met een buitenlandse mobiele telefoon of computer. Het duurt vaak weken voor mensen uitgenodigd worden. Terwijl ze wachten, geeft Fedasil hen geen opvang en moeten ze op straat overleven.

Tientallen individuele veroordelingen Fedasil baten niet

Begin juli berichtten de media over tientallen veroordelingen van Fedasil voor het niet opvangen van asielzoekers. Intussen werd Fedasil al meer dan 100 keer veroordeeld door de arbeidsrechtbank. Telkens geeft de rechter aan dat het niet verantwoord is tijdens een gezondheidscrisis mensen op straat te laten overleven. Dat is een gevaar voor de betrokkene én voor de algemene gezondheid. Bovendien zegt de arbeidsrechtbank dat de administratieve achterstand van de Dienst Vreemdelingenzaken niet kan afgeschoven worden op de betrokkenen zelf en dat het duidelijk is dat zij als verzoeker om internationale bescherming recht hebben op opvang.

Meer dan 700 asielzoekers, ook gezinnen met kinderen, wachtten toen al op een afspraak en opvang. Meer dan een maand later staan er nog steeds minstens evenveel mensen op straat. Een ontmoeting deze week met het kabinet van de minister bevoegd voor Asiel en Migratie, de Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil bracht geen zekerheid dat dit op korte of zelfs lange termijn wordt opgelost. Wij kunnen niet langer toekijken hoe kwetsbare mensen verder op straat belanden en dagvaarden daarom de Belgische staat en Fedasil.

Wij menen dat er intussen oplossingen konden uitgewerkt worden die wel de fundamentele rechten van deze groep mensen respecteren, zoals ook ziekenhuizen en daklozenopvangcentra voor hun doelpubliek konden doen.

Perscontact:

Eef Heylighen eef@vluchtelingenwerk.be – 0473 88 65 97 (vanaf 11/08/2020)